|
|
|
April 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Mei
|
Maandag 30 april Arcosanti, AZ
In het begin van de jaren zeventig hadden veel behoorlijk intelligente mensen hele rare ideeën hoe ze de wereld zouden kunnen veranderen. Eén daarvan was Paolo Soleri. Hij dacht dat hij de wereld kon redden met het maken van een 'Arcology', een compacte, zelfvoorzienende stad die op een waardige manier in de natuurlijke omgeving zou worden gebouwd. Zeg maar: een ecologische Bijlmer in de woestijn van Arizona. De meeste mensen die aan het begin de jaren zeventig zulke rare ideeën hadden gingen na een paar jaar gewoon weer naar hun werk en bladeren nog wel eens met stijgende verbazing door de foto-albums uit die periode. Zo niet Paolo Soleri. Dat was nogal een doordouwertje. Deze Italiaanse architect kwam na de Tweede Wereldoorlog naar de Verenigde Staten om bij Frank Lloyd Wright te gaan werken (in Arcosanti vertelt men dan de anecdote dat Wright in antwoord op een brief van Soleri een telegram stuurde met daarop slechts het woord 'come'). Van Wright leerde hij gebouwen te maken die opgaan in hun natuurlijke omgeving. Wat hem echter minder bekoorde was het feit dat Wright ervan uitging dat iedereen een stukkie land met een huis moest kunnen hebben, en daarbij natuurlijk ook nog een auto. Soleri voorzag dat waneer deze Amerikaanse droom ook de droom van de Indiërs en Chinezen zou worden de wereld binnen tientallen jaren ten onder zou gaan aan haar eigen succes.
Daarom verzon hij Arcosanti, een compacte stad voor 7000 mensen in de woestijn. Een stad waar alles binnen loopafstand aanwezig is zodat je er niet op uit hoeft met de vervuilende auto. Een stad waar grote apartementengebouwen staan, zodat je per persoon niet zoveel ruimte in beslag neemt. Een stad waar op een verantwoorde wijze voedsel wordt geteeld en waar je gewoon een kopje suiker bij de buren kunt halen. Zeg maar: Almere-Natuurwijk, en dan de lucht in. Paolo bouwde een aantal knullige plexiglazen maquettes, hield her en der wat voordrachten en vond in 1970 een groep van vijftig vrijwilligers bereid de stad te gaan bouwen. Vol goede moed begonnen ze aan de verwezenlijking van de droom. Ze hadden uitgerekend dat de stad er binnen dertig jaar kon zijn. Op 29 april 2001, ruim een jaar na de bedoelde oplevering, rijden wij met onze stadswagen het gebied van Arcosanti binnen. We kunnen niet harder dan 10 mijl per uur rijden anders schuift de auto over het gravel de berm in. Na twintig minuten komen we aan bij de bouwplek. Er staan een stuk of twaalf gebouwen tegen een berg. We zien een open, halfrond atelier en een theater dat overspannen wordt door een groot tentdoek. De vormen van deze gebouwen doen denken aan de 'abge-eckte' antroposofische Vrije Scholen. Daarnaast valt het vierkante gebouw op waarin een galerie, een café, een informatie centrum en een bakkerij gevestigd zijn. Hier heeft Paolo zich duidelijk laten inspireren door de Bauhaus-periode. Al met al is Arcosanti na dertig niet meer dan een gezellige, mooi gebouwde, enigszins vervallen leefgemeenschap. Er wonen geen 7000 mensen, maar nog steeds 50 vrijwilligers.
Wanneer we worden ontvangen door Linda, de pr dame van Arcosanti, vragen we of zij nog wel gelooft in de realisatie van deze stad. Ja, eigenlijk wel, als er maar genoeg mensen bereid zouden zijn geld in het project te steken. En dat is dus niet het geval. Vrijwel al het geld dat nu binnenkomt wordt verdiend met de bronzen windbellen die Paolo ontwerpt (een soort tingeltangel mobielen die voor honderden dollars in de galerie worden verkocht). Hoe komt het dan dat er maar zo weinig mensen bereid zijn al hun energie in Arcosanti te steken? Er volgt een vaag verhaal, maar we begrijpen dat Paolo een zachtaardige, edoch licht dictatoriale vrijdenker is. Het is bijvoorbeeld niet de bedoeling dat je mee gaat denken over het ontwerp of zijn filosofie achter het project. Daarom hebben de meeste mensen vanaf 1976 het terrein verlaten. Het blijkt dat Arcosanti nu vooral functioneert als toevluchthaven voor ecologische vrijdenkers die voor korte of langere tijd diverse workshops kunnen volgen. De belangrijkste workshop is uiteraard: meebouwen aan Arcosanti. We hebben de nacht doorgebracht in een gastenverblijf op Arcosanti. En we waren wel aan enige nachtrust toe, want gisteravond hebben we kennis gemaakt met Jeff. Zonder dat we er erg in hadden was deze keukenhulp achter Martijn aangelopen. Op het terras begon hij een monoloog van meer dan veertig minuten. Hij vond dat Soleri niet ver genoeg ging met zijn ideeën en om dit kracht bij te zetten heeft hij de hele geschiedenis van de Westerse filosofie met ons doorgenomen (en passant wees hij nog op twee fundamentele denkfouten van Socrates). We weten nog steeds niet waar hij het precies over had, maar woorden als 'pre-imperialistic', 'nationalist consuming', 'leninism' en 'neo-capitalism' passeerden meerdere malen de revu.
We besluiten vandaag rustig te beginnen. We nemen een duik in het zwembad en schuiven aan bij het ontbijtbuffet. Daarna doen we een toer over het terrein onder leiding van Joe, een licht spastisch motortype met lange grijze haren. Ook hij gelooft dat de stad er gaat komen, al moet hij wel toegeven dat het aantal inwoners sinds 1976 van 70 naar 54 is gegaan. Hij laat ons de windbellenmakerij zien, vertelt over de leuke muziek-avondjes die georganiseerd worden en raakt in gesprek met één van de dames uit onze groep. Deze vrouw, ergens in de veertig en naar alle waarschijnlijkheid zojuist gescheiden, ondergaat haar introductie met Arcosanti als één groot orgasme. Bij alles zwijmelt ze weg en wanneer Joe vertelt dat je voor slechts 25 dollar kunt overnachten vrezen we voor haar gezondheid. Na de rondleiding interviewt Martijn een drietal vrijwilligers die werken op Arcosanti. In het kort komt het er op neer dat ze allemaal nog steeds geloven in het ideaal van Soleri. Alleen Ira, een jongeman van 130 kilo die een halve pot zout over zijn eten strooit, weet nog enigszins te relativeren. Na een heerlijk lunchbuffet kijken we nog naar een korte videofilm over de meester en nemen dan afscheid van het 'urban laboratory'.
|
 Ons hotel: 
|